የቀጣናው ጦርነቶች የሳዑዲ አረቢያን እና የገልፍ ሀገራትን ግዙፍ የኢኮኖሚ እቅዶች እየፈተኑ ነው

እንደ ሳዑዲ አረቢያ፣ የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች እና ኳታር ያሉ የገልፍ ሀገራት ላለፉት በርካታ አስርት ዓመታት ኢኮኖሚያቸውን በነዳጅ ላይ ብቻ ጥገኛ ከማድረግ በማላቀቅ ዘመናዊ መዋዕለ ንዋይን ለመሳብ ሰፊ ጥረት ሲያደርጉ ቆይተዋል። ይሁን እንጂ በቀጣናው ከኢራን እና ከየመን ጋር ተያይዞ የተከሰቱት ግጭቶች ይህን የልማት ምኞት እያስተጓጎሉት ይገኛሉ።

የሪያድ የለውጥ ጉዞ እና የሜጋ ፕሮጀክቶች እቅድ

የሳዑዲ አረቢያ መዲና የሆነችው ሪያድ አለም አቀፍ ጎብኚዎችን ለመሳብ እና የተጀመረውን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ማሻሻያ ለማሳየት ፈጣን ስራዎችን እያከናወነች ትገኛለች። ከሁለት ዓመት በፊት የተመረቀውና ከ20 ቢሊዮን ዶላር በላይ ወጪ የተደረገበት ሹፌር አልባው የሪያድ ሜትሮ የዚሁ ለውጥ ማሳያ ተደርጎ ይወሰዳል። ሳዑዲ አረቢያ እ.ኤ.አ. በ2018 ሴቶች መኪና እንዲያሽከረክሩ ከፈቀደች ወዲህ ሜትሮው ለነዋሪዎች፣ በተለይም ለሴቶች ሰራተኞች ተጨማሪ የመንቀሳቀስ ምቾት ፈጥሯል።

የሀገሪቱ አልጋ ወራሽ ልዑል መሀመድ ቢን ሳልማን ኢኮኖሚውን ለማዘመን በሚያደርጉት ጥረት የ2030ውን የዓለም ኤክስፖ እና የ2034ቱን የፊፋ የዓለም ዋንጫ ለማስተናገድ በቢሊዮኖች የሚቆጠር ዶላር በግንባታ ፕሮጀክቶች ላይ እያፈሰሱ ይገኛሉ። ይሁን እንጂ እነዚህ ግዙፍ እቅዶች የአሜሪካና የእስራኤል ከኢራን ጋር የገቡበት ፍጥጫ እንዲሁም በኢራን ከሚደገፉት የየመን ሁቲዎች ጋር ካለው ውጥረት ጋር እየተጋጩ ነው።

የቀጣናው ግጭቶች እና የደህንነት ስጋት

የምህንድስና እና የአማካሪ ድርጅት የሆነው የጃኮብስ የሳዑዲ ዳይሬክተር አል ሼክ በሪያድ በተካሄደ የሜጋ ፕሮጀክቶች ስብሰባ ላይ እንደገለጹት፣ መንግስት የፕሮጀክቶችን ቅደም ተከተል እንደገና እያስተካከለ ይገኛል። ዳይሬክተሩ እነዚህ ተግዳሮቶች ጊዜያዊ መሆናቸውን እና ሳዑዲ አረቢያ ኤክስፖውን እና የዓለም ዋንጫውን ለማስተናገድ ያላትን ቁርጠኝነት አስረድተዋል።

ይሁን እንጂ በቅርቡ በአውሮፕላን ማረፊያ ላይ ከተፈጸሙት ጥቃቶች በኋላ ወደ ሪያድ የሚደረጉ በረራዎች መስተጓጎል አጋጥሟቸዋል፤ የሚሳኤል መቃወሚያ ድምፆችም በዋና ከተማዋ ይሰማሉ። በተጨማሪም ሁቲዎች በቀይ ባህር መግቢያ ላይ የነዳጅ መርከቦችን እያገቱ እና ማጣሪያዎችን ኢላማ እያደረጉ መሆናቸው ስጋቱን ከፍ አድርጎታል። የገልፍ ጥናት ማዕከል ኃላፊ አብዱልአዚዝ ሳገር፣ የቀጣናው ህዝቦች ፈተናዎችን የመቋቋም ልምድ እንዳላቸው ቢያስረዱም፣ ትልቁ ፈተና ግን የዩናይትድ ስቴትስ የፖሊሲ አካሄድ ግልጽ አለመሆን ነው ብለዋል።

የአሜሪካ ሚና እና የቀጣናው ሀገራት አጣብቂኝ

የሮያል ዩናይትድ ሰርቪስስ ኢንስቲትዩት (RUSI) ተመራማሪ ኤች ኤ ሄሊየር እንደሚሉት፣ የገልፍ ሀገራት በኢራን የመልስ ጥቃት ኢላማ መሆን አይፈልጉም። ሀገራቱ ጦርነቱ እንዳይቀሰቀስ ከፍተኛ ዲፕሎማሲያዊ ጥረት ቢያደርጉም እና ለአሜሪካም ሆነ ለእስራኤል ጥቃት ድጋፍ እንደማይሰጡ ለቴህራን ቢያሳውቁም፣ የቀጣናው እሳት ወደ እነሱ ከመዛመት አላዳናቸውም።

ሄሊየር አክለውም፣ በአሜሪካ የሚመራው የቀጣናው የደህንነት መዋቅር የገልፍ ሀገራትን የሲቪል መሠረተ ልማቶች ከተከታታይ አደጋዎች ሙሉ በሙሉ መጠበቅ ባለመቻሉ፣ የሀገራቱ አመራሮች በቀጣዩ የቀጣናዊ ደህንነት እጣ ፈንታ ላይ ከፍተኛ ጭንቀት ውስጥ እንዲወድቁ ማድረጉን ጠቁመዋል።

Picture: illustration, not a photograph of the events.